Onlangs werd bekend dat UMC een zeer hoog bedrag aan smartengeld heeft uitgekeerd. Dat vond plaats in het kader van een schikking. De rechter is er niet aan te pas gekomen. Vermoedelijk zou de smartengeldvergoeding dan lager zijn geweest. Waarom was de vergoeding zo hoog?

Compensatiegedachte

UMC gaf in een verklaring aan dat zij het een zeer ernstige fout met zeer ernstige gevolgen vond. Maar ook dat de afwikkeling veel te lang heeft geduurd.

Smartengeldvergoeding is in Nederland mogelijk sinds de Hoge Raad dat bepaalde in een arrest in 1943. Voor de hoogte van smartengeldbedrag is vooral de ernst van het letsel de bepalende factor. Ook de persoonlijke gevolgen voor het slachtoffer, zoals arbeidsongeschiktheid, zelfredzaamheid, leeftijd, huwelijkskansen zijn van belang. De (wijze van) afwikkeling van de zaak wordt in Nederland bij de bepaling van het bedrag niet meegewogen. Dat komt (vermoedelijk) doordat wij uitgaan van de zogenaamde ‘compensatiegedachte’. Oftewel: de vergoeding dient het leed te verzachten, daar is het voor en niet voor iets anders.

Boetegedachte

In de Verenigde Staten kent men het systeem van de ‘punitive damage’. Dat betekent dat een vergoeding kan worden toegekend aan het slachtoffer op basis van een ‘boetegedachte’. De dader wordt als het ware gestraft, doordat hij een hoge vergoeding aan het slachtoffer moet betalen. Landen om ons heen kennen ook wel ‘extra’vergoedingen toe vanwege (te) lange duur van de afwikkeling of (te) halsstarrige opstelling. In ons land is er in toenemende mate aandacht voor deze figuur van het recht.

Het UMC lijkt hierin voorop te lopen door in de verklaring over de hoogte van het bedrag uitdrukkelijk mee te wegen dat de afwikkeling (veel) te lang heeft geduurd.

Gedragscode Behandeling Letselschade (GBL): geen sanctie

Wij kennen de GBL, waarin het bewaken van termijnen een voortvarende schade-afwikkeling is voorgeschreven. Toch duren zaken nog vaak te lang. Misschien komt dat ook, omdat een sanctie in de GBL ontbreekt. Dat gemis kan worden opgevangen met een systeem van ‘punitive damages’.